Mediacja w sprawach cywilnych - jak działa, na czym polega i ile kosztuje?
Prawo cywilne

Mediacja w sprawach cywilnych - jak działa, na czym polega i ile kosztuje?

Jak powszechnie wiadomo, mediacja stanowi sposób polubownego rozwiązania sporu. Mediacja ma za zadanie doprowadzić do zawarcia ugody między stronami. Strony mogą zdecydować się na nią samodzielnie na podstawie pisemnej umowy lub zostać skierowane przez sąd w trakcie trwania procesu.

Bez zgody obu stron, jak i mediatora, mediacja nie może zostać przeprowadzona. Spory poddawane mediacji często dotyczą spraw gospodarczych np. rozliczeń finansowych tj. zaległości w zapłacie za towar, usługę. Mediacja może jednak zostać zastosowana we wszystkich sprawch, które mogą stanowić przedmiot sporu przed sądem, w tym również w rodzinnych.

Dobrowolność mediacji.

Zgodnie z treścią Kodeksu postępowania cywilnego - " w sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd powinien w każdym stanie postępowania dążyć do ich ugodowego załatwienia. W tych sprawach strony mogą także zawrzeć ugodę przed mediatorem". Co ważne, mediacja ma charakter dobrowolny, natomiast samo postępowanie mediacyjne nie jest jawne. Nie ma żadnego środka, aby którąś ze stron sporu zmusić do udziału w postępowaniu mediacyjnym. Mediacje można prowadzić przed wszczęciem postępowania oraz za zgodą stron także w trakcie jego trwania.

Mediator - kto to taki?

Mediator obowiązany jest zachować neutralność i bezstronność w trakcie trwania mediacji. Mediatorem, zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego może być osoba fizyczna, mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Mediator obowiązany jest prowadzić mediację wykorzystując różne metody zmierzające do polubownego rozwiązania sporu, w tym poprzez wspieranie stron w formułowaniu wzajemnych propozycji ugodowych lub na zgodny wniosek stron może wskazać sposoby rozwiązania sporu, które nie są dla stron wiążące. Listy mediatorów dostępne są w siedzibach sądów oraz na stronach internetowych sądów okręgowych.

Przebieg postępowania mediacyjnego.

Wniosek o przeprowadzenie mediacji powinien zawierać:

  • oznaczenie stron,
  • dokładnie sprecyzowane żądanie,
  • przytoczenie okoliczności, które uzasadniają żądanie,
  • podpis strony i załączniki.

W sytuacji kiedy strony zawarły umowę o mediację w formie pisemnej, do wniosku dołącza się odpis wskazanej umowy. Zgodnie z brzmieniem Kodeksu postępowania cywilnego - mediator, strony i inne osoby biorące udział w postępowaniu mediacyjnym są obowiązane zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedziały się w związku z prowadzeniem mediacji. Strony mogą jednak zwolnić mediatora i inne osoby biorące udział w mediacji z tego obowiązku.

Co ważne, bezskuteczne jest powoływanie się w toku postępowania przed sądem lub sądem polubownym na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ustępstw lub inne oświadczenia składane przez strony w toku postępowania mediacyjnego.

Skierowanie przez sąd do postępowania mediacyjnego.

Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania. Takie postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mediacja nie jest prowadzona, jeżeli strona w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub doręczenia jej postanowienia kierującego strony do mediacji nie wyrazi zgody na jej przeprowadzenie. Co ważne, przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę, przewodniczący dokonuje oceny czy efekt przyniesie skierowanie stron do mediacji. W tym celu przewodniczący, jeżeli zachodzi potrzeba wysłuchania stron, może wezwać je do osobistego stawiennictwa na posiedzeniu niejawnym.

Sąd kierując strony do mediacji wyznacza termin do 3 miesięcy na jej trwanie, chociaż może go przedłużyć jeżeli pomoże to polubownie rozwiązać zaistniały spór. Mediacja odbywa się na posiedzeniu w terminie zaproponowanym przez mediatora. Z przebiegu mediacji sporządza się protokół, który podpisuje mediator, a jeżeli w jego skład wchodzi ugoda, podpisy stron również są konieczne.

Moc ugody zawartej przed mediatorem.

Wskazać należy, iż ugoda zawarta przed mediatorem, a następnie zatwierdzona przez Sąd - ma moc prawną ugody zawartej przed sądem.  Natomiast ugoda zawarta przed mediatorem, której sąd nadał klauzulę wykonalności jest tytułem wykonawczym.

Koszty mediacji.

Mediator uprawniony jest do pobierania wynagrodzenia, a także domagania się zwrotu wydatków związanych z mediacją (np. kosztów przejazdów, wynajmu pomieszczenia koniecznego do przeprowadzenia posiedzenia mediacyjnego, korespondencji). Wynagrodzenie oraz zwrot wydatków obciążają strony.

Ostatnie artykuły

Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Mecenas - Czyli kto jest kim w świecie prawa Prawo

Jak powszechnie wiadomo, istnieje wiele zawodów prawniczych, różniących się między sobą sferą kompetencji, za...

Czytaj
Urlop ojcowski Prawo cywilne

Urlop ojcowski utożsamiany często (błędnie) z urlopem tacierzyńskim jest funkcjonującym od kilku lat dodatkowym...

Czytaj
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy. Prawo pracy

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem wypłacanym w czasie niezdolności do pracy. Jego celem jest czasowe zabezpiecz...

Czytaj