Decyzja o założeniu własnej firmy wiąże się z dziesiątkami wyborów, które w praktyce trudno cofnąć bez kosztów. Forma prawna działalności, sposób opodatkowania, zabezpieczenie umów ze wspólnikami czy kontrahentami to obszary, w których błąd popełniony na starcie potrafi kosztować znacznie więcej niż konsultacja przed rejestracją firmy. W tym momencie pojawia się pytanie, z czyjej pomocy skorzystać. Prawnik i doradca podatkowy odpowiadają na inne potrzeby, choć w wielu sytuacjach ich role się uzupełniają. Zrozumienie, na jakim etapie zaangażować którego specjalistę, pozwala uniknąć sytuacji, w której firma dopiero po kilku miesiącach działalności odkrywa, że wybrana struktura prawna lub sposób rozliczeń nie są dla niej optymalne.
Kiedy potrzebny prawnik
Prawnik wspiera przedsiębiorcę wtedy, gdy w grę wchodzi struktura prawna przedsięwzięcia i relacje z innymi podmiotami. Wybór między jednoosobową działalnością gospodarczą a spółką (na przykład z ograniczoną odpowiedzialnością) determinuje zakres odpowiedzialności za zobowiązania firmy. Prawnik pomaga ocenić, która forma najlepiej zabezpiecza majątek prywatny właściciela, oraz przygotowuje dokumenty rejestrowe zgodnie z aktualnymi przepisami.
Rola prawnika staje się szczególnie istotna, gdy firma powstaje z udziałem wspólników. Umowa spółki, zasady podziału zysków, procedura wyjścia wspólnika czy mechanizmy rozwiązywania sporów to elementy, które powinny zostać ustalone jeszcze przed rozpoczęciem działalności. Brak takich zapisów bywa źródłem konfliktów trudnych do rozwiązania po fakcie. Prawnik przygotowuje również wzory umów z kontrahentami, regulaminy oraz dokumentację związaną z ochroną danych osobowych, jeśli specyfika działalności tego wymaga.
Kolejnym obszarem, w którym prawnik bywa niezbędny, jest ochrona własności intelektualnej. Przedsiębiorcy budujący markę, tworzący oprogramowanie lub oferujący usługi oparte na autorskich rozwiązaniach powinni zabezpieczyć prawa do znaku towarowego, domeny czy know-how jeszcze przed rozpoczęciem działalności komercyjnej. Zaniedbanie tego etapu może skutkować sporami z konkurencją, którym łatwiej zapobiec niż je później rozwiązywać.
Kiedy potrzebny doradca podatkowy
Doradca podatkowy wchodzi do gry na etapie, w którym trzeba zdecydować, jak firma będzie rozliczać się z fiskusem. Wybór formy opodatkowania (skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt czy w przypadku spółek estoński CIT) ma bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązań podatkowych i płynność finansową przedsiębiorstwa od pierwszego miesiąca działania. Decyzja podjęta bez analizy przewidywanych przychodów i kosztów często okazuje się nieoptymalna, a jej zmiana w trakcie roku bywa ograniczona przepisami.
Doradca podatkowy analizuje także, czy planowana działalność kwalifikuje się do ulg podatkowych, takich jak ulga na start, ulga B+R czy preferencyjna stawka w ramach IP Box dla działalności o charakterze twórczym. Sprawdza również obowiązki związane z VAT, w tym moment, od którego rejestracja staje się konieczna, oraz to, czy w danej branży opłaca się zwolnienie podmiotowe. Na etapie zakładania firmy doradca podatkowy pomaga zaprojektować rozliczenia w sposób zgodny z przepisami, ale jednocześnie korzystny finansowo dla przedsiębiorcy.
Istotnym elementem jest także planowanie momentu, w którym firma osiągnie skalę wymagającą zmiany formy opodatkowania lub przekształcenia jednoosobowej działalności w spółkę. Doradca podatkowy pomaga oszacować, przy jakim poziomie przychodów dana zmiana staje się opłacalna, i przygotowuje harmonogram działań tak, aby przejście nastąpiło bez ryzyka podwójnego opodatkowania czy utraty korzystnych ulg przysługujących w pierwszych latach działalności.
Kiedy warto skorzystać z obu jednocześnie
W praktyce decyzje prawne i podatkowe rzadko da się rozdzielić. Wybór formy prawnej działalności wpływa na sposób opodatkowania, a struktura podatkowa może z kolei determinować, jaka forma prawna będzie najbardziej opłacalna. Zakładanie spółki z kilkoma wspólnikami to dobry przykład sytuacji, w której warto zaangażować jednocześnie prawnika i doradcę podatkowego. Prawnik zadba o umowę spółki i zabezpieczenie interesów każdej ze stron, a doradca podatkowy oceni, czy wybrana forma opodatkowania i struktura właścicielska są efektywne podatkowo w perspektywie kilku najbliższych lat.
Podobna sytuacja dotyczy przedsiębiorców planujących działalność w branżach regulowanych lub przewidujących szybki wzrost przychodów. Wczesna współpraca z obydwoma specjalistami pozwala uniknąć sytuacji, w której konieczna staje się kosztowna zmiana struktury firmy już po jej zarejestrowaniu. Dotyczy to również przedsiębiorców rozważających skorzystanie z ulg podatkowych powiązanych z konkretną formą prawną, takich jak estoński CIT dostępny wyłącznie dla spółek kapitałowych.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze specjalistów
Przy wyborze prawnika i doradcy podatkowego warto sprawdzić, czy dany podmiot ma doświadczenie w obsłudze firm o podobnej skali i branży. Kancelarie łączące oba zakresy usług, prawny i podatkowy, pozwalają uniknąć sytuacji, w której rekomendacje jednego specjalisty stoją w sprzeczności z zaleceniami drugiego, ponieważ decyzje podejmowane są wspólnie i z uwzględnieniem obu perspektyw jednocześnie. Ma to szczególne znaczenie przy zakładaniu spółek, gdzie umowa spółki i wybrana forma opodatkowania muszą być ze sobą spójne od pierwszego dnia działalności.
Nie każda firma wymaga jednoczesnego zaangażowania prawnika i doradcy podatkowego, jednak w przypadku bardziej złożonych przedsięwzięć, zwłaszcza spółek z kilkoma wspólnikami lub działalności planującej korzystanie z ulg podatkowych, konsultacja z obydwoma specjalistami na etapie zakładania firmy pozwala uniknąć błędów, których skutki odczuwalne są przez lata. Dobrze zaplanowana struktura prawna i podatkowa od pierwszego dnia działalności to fundament, na którym łatwiej budować dalszy rozwój firmy.
Artykuł sponsorowany

Zespół PewnyPrawnik.pl