Stan nietrzeźwości, a stan wskazujący na spożycie alkoholu - czyli jaka jest dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi?
Prawo karne

Stan nietrzeźwości, a stan wskazujący na spożycie alkoholu - czyli jaka jest dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi?

Jeżeli zostaliśmy zatrzymani podczas jazdy samochodem, rowerem lub innym pojazdem pod wpływem alkoholu lub w stanie nietrzeźwości - wówczas odpowiadamy na podstawie Kodeksu Karnego bądź na zasadach określonych w Kodeksie Wykroczeń. Ma to daleko idące konsekwencje ze względu na sankcje karne, określone w obu kodeksach. Czym różni się jednak prowadzenie pojazdu po spożyciu alkoholu od kierowania w stanie nietrzeźwości? Co grozi kierowcy za jazdę po pijanemu?

Stan nietrzeźwości - czym się charakteryzuje?

Pojęcie stanu nietrzeźwości zostało zdefiniowane w Kodeksie Karnym. Zgodnie z treścią art. 115 par 16 KK stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Wprowadzenie do definicji stanu nietrzeźwości - zwrotu "prowadzi do" - dotyczy kierujących, którzy bezpośrednio przed prowadzeniem pojazdu spożywali alkohol, który nie zdążył jeszcze w całości przeniknąć do krwiobiegu. Słowa "prowadzi do" pozwalają na przyjęcie, iż sprawca był w stanie nietrzeźwości, jeżeli spożył taką ilość alkoholu, który po pełnej absorpcji spowoduje przekroczenie progu nietrzeźwości.

Co ważne, odpowiedzialność za ten czyn ponosić może również nie tylko osoba, która kierowała pojazdem, ale również współsprawca, podżegacz lub pomocnik. Pasażer bądź inna osoba zachęcającą lub godząca się na picie alkoholu przez kierowcę, a następnie dopuszczająca go do prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości popełnia przestępstwo formie podżegania lub pomocnictwa (art. 178a KK).

Przestępstwo to może być popełnione w każdym miejscu, gdzie odbywa się ruch pojazdów, tym samym nie musi być to droga publiczna.

Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości - jaka kara?

Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości stanowi przestępstwo opisane w art. 178 a par. 1 Kodeksu karnego, zgodnie z treścią którego - "kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2". Ponadto, w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a par. 1 Kodeksu karnego, sąd orzeka świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000,00 zł.

Oprócz tego sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych bądź pojazdów mechanicznych określonego rodzaju od 1 roku do lat 10.

Stan po spożyciu alkoholu - co to takiego?

Stan po spożyciu alkoholu różni się od stanu nietrzeźwości zawartością alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu. Stan po spożyciu zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi bądź prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 promila do 0,5 promila, a w przypadku obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. W takim wypadku górna granica alkoholu nie jest przekroczona. Prowadzenie pojazdu w takim stanie jest jednak wykroczeniem. Kierowca prowadzący pojazd po spożyciu alkoholu odpowiada na podstawie art. 87 par. 1 kodeksu wykroczeń, zgodnie z którego treścią - kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu bądź grzywny nie niższej niż 50 złotych. Ponadto, paragraf 3 stanowi, iż w razie popełnienia wykroczenia określonego w par. 1 lub 2 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

Alkohol i prowadzenie pojazdów

Wskazać należy, iż definicja stanu nietrzeźwości ma charakter normatywnie wiążący, bezwzględny i tym samym, żadne akty prawne należące do kategorii aktów niższego rzędu nie są uprawnione do określania i definiowania "stanu nietrzeźwości" inaczej, niż zostało to wskazane w Kodeksie karnym. 

Ponadto, wspomnieć należy o art. 115 par 16 Kodeksu Karnego, w którym czytamy, iż wartość alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Wskazane uregulowanie ma bardzo istotne znaczenie, jeżeli podczas badania kierowcy wynik wskazuje wartość górnej granicy. W takiej sytuacji niezbędne staje się badanie powtórne stanu trzeźwości, które wykaże czy ilość alkoholu prowadzi do stężenia przekraczającego unormowaną wartość.

Wykroczenie i przestępstwo na drodze - o jaką drogę chodzi?

Powołane przestępstwo i wykroczenie (art. 178a par. 1 KK oraz art. 87 par 1 KW) popełnić można jedynie na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu. Tym samym, prowadzenie pojazdu poza wymienionymi miejscami w stanie nietrzeźwości bądź po spożyciu alkoholu, nie jest przestępstwem ani wykroczeniem. Zgodnie z treścią definicji zawartej w ustawie prawo o ruchu drogowym - drogą jest zarówno jezdnia, jak i torowisko, parking, ścieżka dla pieszych oraz ścieżka dla rowerów.

Przykłady dróg niepublicznych to:

  • drogi położone na prywatnych nieruchomościach,
  • drogi dojazdowe do gruntów rolnych.

Nie popełnia przestępstwa ani wykroczenia osoba, która prowadzi pojazd bo tego typu drogach.

Ostatnie artykuły

Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Mecenas - Czyli kto jest kim w świecie prawa Prawo

Jak powszechnie wiadomo, istnieje wiele zawodów prawniczych, różniących się między sobą sferą kompetencji, zakresu dzia...

Czytaj
Urlop ojcowski Prawo cywilne

Urlop ojcowski utożsamiany często (błędnie) z urlopem tacierzyńskim jest funkcjonującym od kilku lat dodatkowym uprawnien...

Czytaj
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy. Prawo pracy

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem wypłacanym w czasie niezdolności do pracy. Jego celem jest czasowe zabezpieczenie bytow...

Czytaj