PCC czyli podatek od czynności cywilnoprawnych - co to takiego?
Prawo finansowe

PCC czyli podatek od czynności cywilnoprawnych - co to takiego?

Podatek od czynności cywilnoprawnych to podatek uregulowany w ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym podatkiem obciążone są niektóre czynności prawne, których przedmiot nie został obciążony podatkiem VAT (podatkiem od towarów i usług).  Stawki podatku uzależnione są od rodzaju dokonanej czynności prawnej.

Co obejmuje podatek od czynności cywilnoprawnych?

Zgodnie z art. 1 wyżej wymienionej ustawy podatek od czynności cywilnoprawnych stosuje się do:

  1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  2. umowy pożyczki pieniędzy oraz rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  3. umowy darowizny - w części odnoszącej się do przejęcia przez obdarowanego długów, innych ciężarów oraz zobowiązań darczyńcy,
  4. umowy o dział spadku, oraz umowy o zniesienie współwłasności (w części odnoszącej się do spłat, dopłat),
  5. umowy dożywocia,
  6. ustanowienia hipoteki,
  7. umowy depozytu nieprawidłowego,
  8. ustanowienia odpłatnego użytkowania (także nieprawidłowego) oraz odpłatnej służebności,
  9. umowy spółki.

Ponadto, PCC należy opłacić w przypadku wprowadzenia zmian w wyżej wymienionych Umowach - gdy powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania, a także orzeczeń sądów w razie kiedy wywołują one te same skutki - jak wyżej wymienione umowy (również orzeczenia sądów polubownych oraz ugody).

Kiedy nie musimy regulować PCC? Wyłączenia i zwolnienia.

Nie podlegają opłacie PCC:

  1. czynności cywilnoprawne w sprawach:
  • alimentacyjnych, opieki, kurateli, przysposobienia,

  • ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i poborowych odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych,

  • wyborów powszechnych,

  • powszechnego obowiązku obrony,

  • zatrudnienia, świadczeń socjalnych, wynagrodzenia za pracę,

  • nauki, szkolnictwa, oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia,

  • podlegającym przepisom o gospodarce nieruchomościami.

  1. umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego zawieranych w związku z realizacją roszczeń wynikających z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o ochronie środowiska,

  2. umowy sprzedaży lokali mieszkalnych, gdzie stroną jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa,

  3. umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym,

  4. czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki oraz jej zmiana, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

  • opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
  • zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część; umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych,
  1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy, które w rozumieniu przepisów prawa celnego stanowią towary:
  • wprowadzone do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego,
  1. umowy spółki i ich zmiany związane z:
  • łączeniem spółek kapitałowych,
  • przekształcaniem spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową itd.

Istnieje ponadto wiele innych ograniczeń w stosowaniu PCC i konieczności jego opłacania. Zostały one szczegółowo wymienione w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 8 i 9 ustawy). Ponadto, istnieją również ograniczenia podmiotowe, a więc wyszczególniony zakres podmiotów (stron czynności cywilnoprawnych), których nie dotyczy obowiązek regulowania PCC. Będą to np. osoby nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle, samochody osobowe, zaliczone do grupy osób o znacznym bądź umiarkowanym stopniu niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu.

Jak zapłacić PCC?

Wskazany podatek od czynności cywilnoprawnych należy uregulować w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku zapłaty (np. w ciągu 14 dni od dnia zakupu samochodu). Organ podatkowy nie wzywa podatnika do zapłaty - podatnik jest bowiem zobowiązany do samodzielnego wyliczenia i zapłacenia podatku. Aby zapłacić wskazany podatek, należy wypełnić formularz PCC - 3, a następnie dostarczyć go do Urzędu Skarbowego (urząd właściwy dla miejsca zamieszkania podatnika). Podatek należy uregulować w kasie urzędu, bądź za pośrednictwem przelewu bankowego na konto. Co ważne, w razie podpisywania aktu notarialnego, PCC płaci się u notariusza, nie trzeba więc udawać się w tym celu do Urzędu Skarbowego.

Wysokość podatku PCC oraz podstawa opodatkowania

Wysokość podatku PCC zależy tak naprawdę od rodzaju zawartej umowy. I tak:

  1. Od umowy sprzedaży:
  • nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%;
  • innych praw majątkowych - 1%.
  1. Od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
  • przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%;
  1. przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych - 1%;
  2. Od umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności - 1%.
  3. Od umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego - 2%.
  4. Od ustanowienia hipoteki:

  • na zabezpieczenie wierzytelności istniejących - od kwoty zabezpieczonej wierzytelności - 0,1%;
  • na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej - 19 zł.
  1. Od umowy spółki - 0,5 %.

W pewnych przypadkach stawka podatku może wynosić nawet 20% podstawy opodatkowania. Dzieje się tak, gdy w trakcie trwania kontroli skarbowej okaże się, iż:

  • - zawarliśmy umowę pożyczki, depozytu nieprawidłowego bądź ich zmiany - jeżeli nie opłaciliśmy podatku,
  • - otrzymaliśmy pożyczkę pieniężną od osoby z rodziny (małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, rodzeństwa itd.) i nie jesteśmy w stanie udokumentować faktu otrzymania niniejszych środków finansowych na nasz rachunek bankowy, bądź przekazem pocztowym.

Podstawa opodatkowania dla każdej z czynności prawnych została wskazana w art. 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

 

Ostatnie artykuły

Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Mecenas - Czyli kto jest kim w świecie prawa Prawo

Jak powszechnie wiadomo, istnieje wiele zawodów prawniczych, różniących się między sobą sferą kompetencji, zakresu dzia...

Czytaj
Urlop ojcowski Prawo cywilne

Urlop ojcowski utożsamiany często (błędnie) z urlopem tacierzyńskim jest funkcjonującym od kilku lat dodatkowym uprawnien...

Czytaj
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy. Prawo pracy

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem wypłacanym w czasie niezdolności do pracy. Jego celem jest czasowe zabezpieczenie bytow...

Czytaj