Rozwód z orzeczeniem o winie
Prawo rodzinne

Rozwód z orzeczeniem o winie

Zgodnie z danymi zebranymi przez Główny Urząd Statystyczny w 2013 roku w całej Polsce skutecznie rozwiodło się 66132 małżeństw. Z tego, w 15114 przypadkach rozkład pożycia małżeńskiego nastąpił wyłącznie - lub w połączeniu z inną przyczyną - na skutek zdrady małżeńskiej.

Na drugim miejscu przyczyną rozkładu pożycia było nadużywanie alkoholu przez jednego z małżonków. Trzecie miejsce zajęły wszelkiego rodzaju patologie w stosunku do członków rodziny. Podane informacje tyczą się rozwodów z orzeczeniem o winie. Wskazać należy, iż w sytuacji, w której małżonkowie nie występują do sądu ze zgodnym wnioskiem o nieorzekaniu o winie, sąd w treści wyroku rozwodowego jest obowiązany wskazać, który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia małżeńskiego.

Przez wzgląd na duży stopień skomplikowania takiego postępowania oraz jego długotrwałość, jeszcze przed złożeniem pozwu o rozwód, warto zastanowić się, czy koniecznie zależy nam na stwierdzeniu winy drugiego małżonka. Może warto rozważyć zakończenie małżeństwa bez wskazywania osoby, która jest odpowiedzialna za rozkład pożycia. Ten sposób rozwiązania małżeństwa z pewnością pozwoli nam zaoszczędzić dodatkowych stresów i emocji, które niewątpliwie przy tego rodzaju sprawach są ogromne.

POJĘCIE WINY

Zgodnie z treścią art. 57 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - "orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia". Niniejszy przepis wprowadza na gruncie prawa rodzinnego pojęcie winy, jednak nie wskazuje dokładnie jak należy je interpretować. Doktryna wskazuje jednoznacznie, iż poprzez winę w rozpadzie związku małżeńskiego, należy rozumieć określone działanie jednego z małżonków, które:

  1. narusza jego obowiązki małżeńskie,
  2. jest w całości sprzeczne z normami prawnymi, zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami - w zakresie w jakim dotyczą wzajemnych stosunków między małżonkami,
  3. małżonek winny rozkładu pożycia, jest świadomy, iż działania przez niego podejmowane wpływają negatywnie na małżeństwo i przyczyniają się do rozkładu pożycia.

Aby wymienione działania mogły zostać potraktowane jako zawinione, zgodnie z regulacjami kodeksowymi, muszą pozostawać w odpowiednim związku przyczynowym z rozkładem pożycia małżeńskiego. Co ważne, aby przypisać jednemu z małżonków winę, nie jest konieczne aby po jego stronie istniał zamiar spowodowania rozpadu małżeństwa. Wystarczy jego zdolność do przewidzenia znaczenia i skutków swojego działania.

NARUSZENIE OBOWIĄZKÓW PRZEZ MAŁŻONKÓW

Obowiązki małżeńskie, które mogą zostać naruszone przez małżonków, to m.in.: obowiązek wspólnego pożycia, wierności, współdziałania dla dobra rodziny, wzajemnej pomocy i lojalności. Co ważne, przy ocenie odpowiedzialności małżonków nie ma znaczenia okoliczność, który z małżonków ponosi winę "większą", a który winę "mniejszą", ponieważ w postępowaniu rozwodowym sąd nie stopniuje winy. Sąd może więc orzec o wyłącznej winie jednego z małżonków, lub w orzeczeniu wskazać, iż oboje małżonkowie są współwinni rozpadu małżeństwa.

PRZYCZYNY ROZKŁADU POŻYCIA

Można zawinione przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego podzielić w ten sposób:

  1. sfera uczuć - np. awantury, przemoc domowa, zdrada, odmowa współżycia,
  2. sfera gospodarcza - np. nieprzyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny, brak współdziałania w prowadzeniu domu oraz wychowaniu dzieci, odmowa podjęcia pracy,
  3. sfera fizyczna - odmowa współżycia, porzucenie.

Wskazane przyczyny najczęściej dotyczą różnych sfer życia rodzinnego i przenikają się wzajemnie.

SKUTKI ORZECZENIA

Najbardziej doniosłym skutkiem, jaki łączy się z orzeczeniem przez sąd rozwodu z winy jednego z małżonków, jest oddziaływanie wyroku na rozłożenie obowiązku alimentacyjnego między byłymi małżonkami. Zgodnie z treścią art. 60 par. 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - "jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny jest obowiązany przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku".

Z regulacji zawartych w KRiO, wynika generalna zasada, iż małżonek uznany za niewinnego jest uprawniony do otrzymywania alimentów od byłego małżonka winnego rozkładu pożycia. Małżonek uznany za wyłącznie winnego jest zobowiązany do opłacania alimentów na rzecz swojego byłego małżonka, nawet jeśli małżonek niewinny nie znajduje się w niedostatku, tzn. gdy ma realną możliwość zaspokojenia swoich życiowych potrzeb, jednak w wyniku rozwodu sytuacja materialna małżonka niewinnego pogorszyła się istotnie tzn. w taki sposób, iż bez otrzymywania świadczeń alimentacyjnych nie jest on w stanie żyć na takim samym poziomie jak w trakcie trwania małżeństwa i odczuwa z tego powodu dyskomfort. Obowiązek alimentacyjny małżonka winnego wygasa w wypadku zawarcia przez małżonka uprawnionego nowego związku małżeńskiego.

Ostatnie artykuły

Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Mecenas - Czyli kto jest kim w świecie prawa Prawo

Jak powszechnie wiadomo, istnieje wiele zawodów prawniczych, różniących się między sobą sferą kompetencji, zakresu dzia...

Czytaj
Urlop ojcowski Prawo cywilne

Urlop ojcowski utożsamiany często (błędnie) z urlopem tacierzyńskim jest funkcjonującym od kilku lat dodatkowym uprawnien...

Czytaj
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy. Prawo pracy

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem wypłacanym w czasie niezdolności do pracy. Jego celem jest czasowe zabezpieczenie bytow...

Czytaj