Stalking - na czym polega

Stalking - na czym polega

Niegdyś tzw. stalking kojarzony był głównie z osobami sławnymi, znanymi z mediów. W ostatnich latach zjawisko to, za sprawą rozwijającej się techniki, metod komunikacji i mediów społecznościowych zaczęło pojawiać się również wśród ’’zwykłych śmiertelników’’. Dlatego obecnie może dotknąć każdego, również Ciebie. Jak się przejawia, jak się przed nim bronić i jak jest spenalizowany?

Stalking czyli…

inaczej nękanie drugiej osoby, polegające na celowym, uporczywym i długotrwałym działaniu, które powoduje naruszenie prywatności nękanej osoby lub ukierunkowane jest na wzbudzenie uczucia zagrożenia u tej osoby.

Stalking to przestępstwo

Stalking jest przestępstwem penalizowanym art. 190 a Kodeksu karnego (dalej k.k.). Przestępstwo stalkingu ma charakter umyślny - nie mają więc znaczenia pobudki, motywacja sprawcy i to czym się kieruje.

Może zostać popełnione w dwojaki sposób:

  • poprzez uporczywe nękanie – uporczywość oznacza powtarzalny, długotrwały ciąg zachowań stalkera i wielokrotność tych czynów. Musi cechować się natrętnością, kilkukrotnym usiłowaniem nawiązania kontaktu i nękaniu danej osoby. Nie można mówić o stalkingu w przypadku jednorazowego incydentu. „Uporczywość ma zatem polegać na nieustannym oraz istotnym naruszaniu prywatności innej osoby oraz na wzbudzeniu w pokrzywdzonym, uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia” (SN postanowienie z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III KK 417/13). Zachowanie stalkera musi być nie tylko długotrwałe, powtarzalne, wielokrotne, ale również naznaczone złą wolą.
  • podszywanie się pod inną osobę – polega na wykorzystaniu wizerunku lub innych danych osobowych jakiejś osoby. W tym przypadku o stalkingu można mówić dopiero, gdy celem takiego działania było wyrządzenie lub nawet tylko chęć wyrządzenia u pokrzywdzonego szkody majątkowej lub osobistej. Może to być utrata zarobku, a nawet poniesienie niezbędnych wydatków pieniężnych w celu usunięcia szkody i jej następstw. Jest to również utrata dobrego wizerunku, zaufania, poczucie lęku czy strach.

Podszywanie się jest przestępstwem popełnionym wyłącznie w zamiarze bezpośrednim. Oznacza to, że sprawca wykorzystując wizerunek lub dane osobowe innej osoby chce wyrządzić swoim działaniem szkodę osobie, pod którą się podszywa. Zatem nie może to być tylko godzenie się na wyrządzenie szkody (SN wyrok z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt V KK 347/16).

Przejawy stalkingu

Przykładowo, stalking może polegać na nękaniu choćby za pośrednictwem częstych telefonów ( w tym również głuchych), sms- ów, e-maili, fotografowaniu, śledzeniu, dokonywaniu wpisów lub rozpowszechnianiu informacji prywatnych lub nieprawdziwych na portalach społecznościowych, w mediach etc.

Stalker nie musi być agresywny

Trzeba podkreślić, że zachowanie stalkera nie musi być agresywne czy wulgarne. Często zachowanie prześladowcy jest kulturalne, paradoksalnie czarujące i miłe, które z czasem zaczyna wzbudzać poczucie niebezpieczeństwa i strachu u jego ofiary. Ważne jest to czy czyn sprawcy jest wynikiem uczucia kierowanego wobec pokrzywdzonego, takiego jak miłość, nienawiść, chęć dokuczenia, złośliwość czy chęć zemsty. Dla zaistnienia przestępstwa nie ma znaczenia czy sprawca ma zamiar zrealizować swoje groźby. Decydujące jest tu subiektywne poczucie zagrożenia u pokrzywdzonego, które musi być oceniane w sposób zobiektywizowany (SN postanowienie z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III KK 417/13).

Kara za stalking

Stalking zagrożony jest karą do 3 lat pozbawienia wolności. Ponadto zgodnie z art. 190 a § 3 k. k. jeśli następstwem stalkingu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, kara pozbawienia wolności wynosi od roku do 10 lat.

Przestępstwo to ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego. W praktyce oznacza to, że wszczęcie postępowania nastąpi tylko w przypadku zawiadomienia organów ścigania przez pokrzywdzonego, zależy zatem to jedynie od jego woli i aktywności.