Czym jest rozdzielność majątkowa (intercyza) i kiedy ją przeprowadzamy
Prawo cywilne

Czym jest rozdzielność majątkowa (intercyza) i kiedy ją przeprowadzamy

Będąc w związku małżeńskim, regułą jest posiadanie wspólnego majątku, czyli istnienie ustroju majątkowego, który opiera się na wspólności majątkowej małżeńskiej. Najczęstszym powodem ustanowienia rozdzielności majątkowej jest lęk przed postępowaniem egzekucyjnym ewentualnych długów współmałżonka, a także pragnienie ochrony dóbr i zasobów finansowych jakie nabyliśmy po zawarciu związku małżeńskiego.

Ponadto, ustanowienie rozdzielności majątkowej stanowi swoistego rodzaju ochronę, w sytuacji kiedy drugi współmałżonek prowadzi działalność gospodarczą - która związana jest z określonego rodzaju ryzykiem finansowym.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej jest również korzystne w sytuacji, gdy tylko jedno z małżonków, w należyty sposób i z wymaganą starannością przyczynia się do powiększania majątku małżeńskiego oraz realizuje potrzeby rodziny. Drugi z małżonków natomiast, w żadnym zakresie nie angażuje się w gromadzenie wspólnego majątku, a wręcz odwrotnie - nieodpowiedzialnie trwoni go.

Kiedy więc warto zastanowić się nad ustanowieniem rozdzielności majątkowej?

Jedną z przyczyn ustanowienia w małżeństwie rozdzielności majątkowej jest po prostu chęć zachowania niezależności finansowej przez małżonków lub pragnienie uniknięcia długiego i często skomplikowanego postępowania o podział majątku w razie ewentualnego rozwodu.

Ponadto, jak już wspomniano wyżej, podpisanie intercyzy może okazać się korzystne w sytuacji kiedy jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, która obarczona jest sporym ryzykiem finansowym. Z prowadzeniem własnej firmy łączy się przede wszystkim zagrożenie w postaci zobowiązań i zaległości wobec innych przedsiębiorców, a także ryzyko wystąpienia zaległości podatkowych w Urzędzie Skarbowym. Rozpoczynając swoją działalność nigdy nie jesteśmy w stanie przewidzieć jak potoczą się jej losy i zawsze musimy brać pod uwagę, że nawet najlepiej prosperująca firma może w pewnym momencie upaść. W takiej sytuacji posiadanie rozdzielności może uchronić nas przed utratą wszystkiego czego się dorobiliśmy.

Podpisanie intercyzy może pozwolić także uniknąć obowiązku spłaty zobowiązań zaciągniętych przez współmałżonka. W sytuacji kiedy jedno z małżonków nie reguluje swoich długów, a następnie z uwagi na niespłacone zaległości sprawa trafia do sądu i wierzyciel uzyskuje wyrok na wskazaną kwotę zadłużenia, współmałżonek może bronić swoją część majątku tym, iż już wcześniej w małżeństwie ustanowiona została rozdzielność majątkowa. Jeśli chodzi o zaległości podatkowe należne US, przepisy podatkowe utrzymują, iż podatnik odpowiada za nie całym swym majątkiem - zarówno osobistym, jak i wspólnym - również majątkiem małżeńskim. Tym samym, jeżeli małżonkowie nie podpisali wcześniej umowy o rozdzielność majątkową, postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległości podatkowych toczyć się będzie w stosunku do wspólnego majątku małżonków.

Jak ustanawiamy rozdzielność majątkową?

Jeżeli chcemy zamienić ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej na ustrój rozdzielności majątkowej, musimy takową ustanowić. Ustanowienie rozdzielności, odbywa się poprzez:

  1. umowę majątkową małżeńską czyli intercyzę zawartą u notariusza lub
  2. w drodze postępowania sądowego.

Wskazać należy, iż umowę o rozdzielności majątkowej zawiera się zawsze w formie aktu notarialnego. Jednak takie rozwiązanie jest możliwe, jedynie w przypadku kiedy oboje małżonkowie są pewni tego, iż chcą wprowadzić ustrój rozdzielności majątkowej i zgadzają się co do treści umowy.

Rozdzielność majątkową na drodze sądowej można uzyskać składając w sądzie stosowny pozew. Praktykuje się to najczęściej, gdy małżonkowie nie mogą pogodzić wspólnych dążeń do powiększania majątku małżeńskiego, tzn. jedno z małżonków z należytą starannością przyczynia się do jego gromadzenia, natomiast drugie trwoni go, nie przyczyniając się w żadnym zakresie do jego utrzymania czy powiększenia. Regulacje w tym zakresie znajdziemy w art. 52 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. W myśl wymienionego artykułu - z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

Jak i gdzie składamy pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej?

Pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej składa się do sądu rejonowego, wydział cywilny, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego. Pozew taki należy odpowiednio uzasadnić. Powód powinien dokładnie oznaczyć przyczyny swojego żądania - np. trwonienie majątku wspólnego przez drugiego małżonka. W razie pozytywnego rozstrzygnięcia sądu w tym zakresie - rozdzielność majątkowa powstaje z chwilą wskazaną w wyroku. W wyjątkowych przypadkach sąd wskazuje w orzeczeniu, iż początkiem obowiązywania rozdzielności jest termin wcześniejszy niż dzień wytoczenia powództwa. Taką wyjątkową okoliczność uzasadnia się faktem dotychczasowego życia małżonków w separacji faktycznej.

Ostatnie artykuły

Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Mecenas - Czyli kto jest kim w świecie prawa Prawo

Jak powszechnie wiadomo, istnieje wiele zawodów prawniczych, różniących się między sobą sferą kompetencji, za...

Czytaj
Urlop ojcowski Prawo cywilne

Urlop ojcowski utożsamiany często (błędnie) z urlopem tacierzyńskim jest funkcjonującym od kilku lat dodatkowym...

Czytaj
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy. Prawo pracy

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem wypłacanym w czasie niezdolności do pracy. Jego celem jest czasowe zabezpiecz...

Czytaj