Przywłaszczenie mienia - na czym polega?
Prawo karne

Przywłaszczenie mienia - na czym polega?

Już na wstępie wspomnieć należy, iż przywłaszczenie jako przestępstwo przeciwko mieniu często mylone jest z przestępstwem kradzieży. Są to jednak dwa odrębne czyny zabronione. Przywłaszczenie to czyn zabroniony, którego charakter zależy od wartości rzeczy ruchomej - stanowiącej przedmiot przywłaszczenia. Przestępstwo to ma charakter powszechny, tzn. może je popełnić każda osoba fizyczna. Zachowaniu sprawcy musi towarzyszyć tzw. zamiar zatrzymania mienia bez żadnego tytułu prawnego i powiększenia swojego majątku kosztem osoby pokrzywdzonej.

Co to takiego przywłaszczenie rzeczy?

Przywłaszczenie rzeczy polega na bezprawnym zabraniu cudzej rzeczy, o ile wcześniej weszło się w posiadanie niniejszej rzeczy w sposób legalny. Przywłaszczenie to nic innego jak rozporządzenie cudzą rzeczą lub prawem majątkowym - jak własnym, a tym samym zagarnięcie prawa własności rzeczy bez żadnego tytułu prawnego. Przywłaszczenie zostaje dokonane w momencie, kiedy sprawca postępuje z rzeczą jak ze swoją własnością - tzn. sprzedaje ją, odmawia wydania, podaruje komuś.

Sprawcą przywłaszczenia może być również współwłaściciel rzeczy, w sytuacji kiedy rozporządza nią jakby należała wyłącznie do niego - w tym również współmałżonek postępujący w stosunku do rzeczy (która należy do wspólnego majątku) w ten sposób.

Przywłaszczenie mienia powierzonego

Sytuację, kiedy sprawca przywłaszcza mienie, które zostało mu powierzone określa się - sprzeniewierzeniem. Jest to typ kwalifikowany przestępstwa przywłaszczenia. Inaczej niniejszy czyn zabroniony określa się - defraudajcą. Osoba powierzająca oczekuje tego, że rzecz zostanie jej zwrócona w wyznaczonym terminie, nie zostanie zniszczona i będzie używana zgodnie z przeznaczeniem. Sprawca przywłaszczając sobie rzecz powierzoną, nadużywa zaufania osoby powierzającej.

Kradzież, a przywłaszczenie - czym się różnią?

Przywłaszczenie różni się od kradzieży brakiem elementu zaboru rzeczy. Kradzież polega na zabraniu cudzej rzeczy z zamiarem trwałego pozbawienia właściciela władztwa nad rzeczą. W przypadku przywłaszczenia natomiast, sprawca jest w legalnym posiadaniu rzeczy, jednak decyduje się bezprawnie zatrzymać je dla siebie. Jest to np. sytuacja w której sprawca pożycza od innej osoby określoną rzecz, jednak nie oddaje jej w terminie i rozporządza nią tak, jakby była jego własnością. W tym wypadku nie wystąpi element zaboru.

Ponadto, elementem różniącym kradzież od przywłaszczenia jest forma przedmiotu. Trzeba podkreślić, iż kradzież dotyczy wyłącznie rzeczy ruchomych, mających określoną wartość ekonomiczną, znajdujących się w czyimś posiadaniu.

Przywłaszczenie natomiast odnosi się do cudzej rzeczy ruchomej oraz prawa majątkowego, takich jak: prawa rzeczowe, prawa własności intelektualnej, roszczenia pieniężne, wierzytelności opiewające na świadczenie pieniężne.

Odpowiedzialność karna za przywłaszczenie

Karze podlega popełnienie wskazanego czynu zabronionego, ale również usiłowanie, jak i podżeganie do jego popełnienia. Zakres wymierzonej kary jest ściśle uzależniony od wartości przedmiotu, który został przywłaszczony. Przywłaszczenie musi mieć jednak charakter trwały. Brak zamiaru przy równoczesnym władaniu cudzą rzeczą i korzystaniu jej może spowodować jedynie odpowiedzialność sprawcy za wykroczenie polegające na – zaniechaniu zawiadomienia odpowiedniego urzędu o znalezieniu rzeczy, bądź na samowolnym użyciu cudzej rzeczy ruchomej.

W przypadku kiedy doszło do popełnienia przestępstwa przywłaszczenia, a żadne próby przedsądowego załatwienia sprawy nie przyniosły pożądanych rezultatów, wówczas należy zgłosić ten fakt na Policję lub do Prokuratury. Każde zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa powinno zawierać:  miejscowość i datę sporządzenia pisma, dane adresata (Policji, Prokuratury), własne dane osobowe i adres, imię i nazwisko oraz adres sprawcy przestępstwa (jeżeli są nam znane), opis stanu faktycznego - czym charakteryzował się popełniony czyn zabroniony, jaka rzecz została przywłaszczona, jakie są okoliczności popełnienia czynu itd., wszelkie dowody na poparcie swoich twierdzeń, podpis składającego zawiadomienie. Takie zawiadomienie składa się odpowiednio w Prokuraturze bądź na Policji i powoduje ono podjęcie przez organy ścigania odpowiednich czynności, mających na celu wszczęcie postępowania karnego w tym przedmiocie.

 

Ostatnie artykuły

Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Mecenas - Czyli kto jest kim w świecie prawa Prawo

Jak powszechnie wiadomo, istnieje wiele zawodów prawniczych, różniących się między sobą sferą kompetencji, zakresu dzia...

Czytaj
Urlop ojcowski Prawo cywilne

Urlop ojcowski utożsamiany często (błędnie) z urlopem tacierzyńskim jest funkcjonującym od kilku lat dodatkowym uprawnien...

Czytaj
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy. Prawo pracy

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem wypłacanym w czasie niezdolności do pracy. Jego celem jest czasowe zabezpieczenie bytow...

Czytaj